فروشگاه کتاب هشت 8
0 کتاب هامون نمایش سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

معرفی بیست و پنج کتاب برای تئاتر

معرفی کتاب تئاتر

اگر بخواهیم در باب علاقه ی بشر به هنر تئاتر سخن به میان آوریم ، به دوران قبل از میلاد مسیح و یونان باستان می رسیم. جایی که تئاتر از دل سنت ها و مراسم های آیینی سر بر آورد و مقابل دیدگان مخاطبین قرار گرفت و از آن دوران تا به امروز دست خوش تغییرات زیادی در طول زمان شد. با وجود مخالفت های عمده ای که در طول ادوار مختلف تاریخ با این هنر وجود داشته ، هیچ گاه جایگاهش را در زندگی بشر از دست نداده و امروزه نیز طرفداران و علاقه‌مندان زیادی را در سطح جهان دارد. تا کنون کتاب های زیادی هم در این زمینه نوشته شده است و ما در این مقاله سعی کردیم که از میان همه ی دست نوشته ها در زمینه ی تئاتر ،بیست و پنج کتاب مهم و کلیدی که پاسخگوی نیاز هنرجو های این رشته می‌باشند را گرد هم آوریم  . این کتاب ها را می توانید  در پنج دسته ی کتاب های بازیگری ، نمایشنامه نویسی ، کارگردانی تئاتر ، نمایش ایرانی ، تئوری و تاریخ تئاتر در مقاله ی زیر مطالعه فرمایید و همچنبن برای نمایش بیشتر کتاب های سینما تئاتر پیشنهاد میکنیم کتاب های موجود در ((دسته بندی سینما و تئاتر)) کتاب هشت را ببینید.

بخش اول : معرفی کتاب های بازیگری تئاتر

“هنر بازیگری استلا آدلر”

کتاب استلا آدلر

استلا آدلر ، از استادان به نام بازیگری متد ، در این کتاب به آموزش هنر بازیگری می‌پردازد. آدلر که خود از شاگردان استانیسلاوسکی بوده و بازیگری متد را تحت نظر او فرا گرفته ، شاگردانی چون مارلون براندو را تربیت کرده که در این کتاب هم مقدمه ای از زبان براندو درباره ی کلاس های بازیگری آدلر می‌خوانیم. این کتاب ، گزینه ی مناسبی برای شروع بازیگری است و هنرجو های بازیگری می‌توانند با انجام تمرینات این کتاب و همراهی با آن ها به سمت رسیدن به نقش حرکت کنند. هنر بازیگری استلا آدلر توسط فاطمه خسروی ترجمه و در نشر افراز به چاپ رسیده است.

این کتاب پیشنهاد ویژه ی کتاب هشت برای هنرجویان بازیگری است.

“درست و نادرست ؛ بدعت و عقل سلیم برای بازیگر”

کتاب دیوید ممت

دیوید ممت نمایشنامه نویس معاصر آمریکایی که از نمونه آثار موفق او می شود به نمایشنامه های “زندگی در تئاتر” ، “گلن گری گلن راس” و “بوفالوی آمریکایی” اشاره کرد در این کتاب در موجز ترین شکل ممکن دیدگاه خودش را درباره ی بازیگری نمایش با خواننده به اشتراک میگذارد. ادبیات صادقانه ی ممت در این کتاب به گونه ای خواننده را درگیر میکند که امیدی توامان با ترس در دل او ایجاد میکند. “درست و نادرست” بر در لحظه بازی کردن بازیگر و درست اجرا کردن خواسته ی نمایشنامه تاکید دارد و وظیفه ی بازیگر را به تصویر کشاندن کلام نمایشنامه می‌داند.

در قسمتی از این کتاب می‌خوانیم:

” در مقام بازیگر، ما اکثر زمان خود را در انزجار ، گیجی و احساس گناه می‌گذرانیم. احساس گک گشتگی می‌کنیم و از این بابت شرمنده ایم ؛گیج ایم برای این که نمی دانیم چه باید بکنیم. حال این که اطلاعات زیادی داریم ، اما بر اساس هیچ یک از آن ها نمی شود بازی کرد ؛ احساس گناه م کنیم به این خاطر که احساس می کنیم کارمان را به درستی انجام نمی دهیم. احساس می کنیم شغلمان را بهقدر کفایت نیاموخته ایم ؛ احساس می کنیم دیگران کارشان را بلدند ولی ما شکست خورده ایم … آن چه به واسطه ی تکرار ، مهارت فرد را می پروراند تکنیک نیست بلکه یک آیین است. مقتضیات طبیعی که در وجود بازیگر نهاده شده بسیار متقاعد کننده ترند و دستاورد های بالقوه ی بازیگر در عرصه ی کار و زندگی بسیار مهم تر – و اگر اجازه داشته باشم بگویم قهرمانانه تر – از هر چیز تجویزی و پیش بینی شده توسط فلان و بهمان “متد” بازیگری است.”

این ویدئو قسمتی از صحبت های ممت در یکی از مستر کلاس هایش می باشد:

“بازی – بازیگری / نشر بیدگل”

بازی-بازیگری

این کتاب که از تازه های نشر بیدگل در زمینه ی هنر های نمایشی است با رویکرد متفاوتی بازیگری را برای خواننده بررسی میکند. “بازی – بازیگری ” که راهنماییست برای کارگاه های تئاتر شامل تمرینات مختلفی در هر فصل است که هنرجو ها می توانند آن ها را در خانه یا پلاتوی تمرین انجام دهند. شیوه ی نگارش این کتاب به گونه ایست که هم برای آموزش دهندگان تئاتر و هم برای هنرجو ها مفید است و هر دو می توانند از تمرینات کتاب استفاده کنند. لوک دیکسون نویسنده ی این کتاب تجربیات سی ساله ی خود در کار کردن با بازیگران مختلف از چند گوشه ی دنیا را در این کتاب آورده است. “بازی – بازیگری” توسط حمید هاشمی ترجمه و در نشر بیدگل به چاپ رسیده است.

“سه گانه ی استانیسلاوسکی”

بی شک از بزرگترین و تاثیر گذار ترین نظریه پردازان تئاتر کنستانتین استانیسلاوسکی است که متد او امروزه نیز توسط خیلی از بازیگران استفاده می شود. استانیسلاوسکی در این مجموعه که شامل سه جلد ” آماده سازی هنرپیشه (کار هنرپیشه روی خود در جریان تاثر) ” ، “شخصیت سازی (کار هنرپیشه روی خود در جریان تجسم)” و “نقش آفرینی (کارهنرپیشه روی نقش)” می باشد به بیان راه های رسیدن بازیگر به نقش خود با تاکید بر تمرکز روی ابزار بازیگر – بدن ، بیان و میمیک – می پردازد.

متد اکتینگ که نام متدی است که استانیسلاوسکی از آن حرف  میزند ، بازیگر را به زندگی با کارکتر درون نمایشنامه اش دعوت می کند و از بازیگر می خواهد که به جای این که نقش را درون خودش بیاورد ، خودش به درون نقش برود و با آن زندگی کند.

این مجموعه توسط مهین اسکوئی ترجمه و در نشر سروش به چاپ رسیده است.

“جادوی گفتار / آرش آسالان”

جادوی گفتار

آرش آبسالان ، کارگردان ، نویسنده و بازیگر تئاتر که فارغ التحصیل رشته ی بازیگری و کارگردانی است در این کتاب به صورت تخصصی به تمرینات آماده سازی بیان می پردازد. این کتاب که توسط نشر تجربه نو به چاپ رسیده است شامل تمرینات مختلفی‌ست برای بازیگران و سخنوران که بتوانند تسلط بیشتری بر بیان خود داشته باشند. کتاب با تمرکز بر تمرینات تنفسی و دیافراگم آغاز می شود و در ادامه به پرورش صدا می پردازد. آرش آبسالان معتقد است همانطور که ساز بد وجود ندارد چیزی به نام صدای بد هم وجود ندارد و به جای این که بگوییم صدایمان بد است باید بگوییم صدایمان حرفه ای نیست و همانطور که هر سازی نیاز به کوک شدن دارد ، هر صدایی هم نیازمند حرفه ای شدن است .

این ویدئو قسمتی از صحبت های آبسالان ، نویسنده ی کتاب جادوی گفتار ، در برنامه ی کتاب باز است :

“آموزش بازیگری قرن بیستم”

این کتاب شامل چند مقاله در باب بازیگری و اساتید بزرگ این حرفه می‌باشد. در قرن بیستم با اضافه شدن شخصی در مقام کارگردان به نمایش و همچنین تحقیق و پژوهش افرادی مانند استانیسلاوسکی درباره ی بازیگری ، این حرفه دچار تحولی اساسی شد و به صورت تخصصی تر  و حرفه ای تر دنبال شد. استانیسلاوسکی ، مه‌یرهولد ، ژاک کوپو و میخائیل چخوف از جمله اساتیدی هستند که در این کتاب به آن ها پرداخته می‌شود. قسمتی از کتاب را که درباره ی میخائیل چخوف و نگاه او به تخیل و تمرکز بازیگر می‌باشد با هم می‌خوانیم :

” در کار روی تخیل ، وظیفه ی بازیگر این است که به جای صرفا یک خبال پرداز منفعل ، یک عضو فعال باشد و دنیای تخیل را به روی صحنه ببرد و به آن زندگی بخشد. به نظر چخوف ، برای این منظور ، بازیگر باید نوعی حس سازندگی هنرمندانه را در خود پرورش دهد و این میسر نمی‌شود مگر با مطاله ی آثار برجسته ی گذشتگان و تغییر دادن خیال‌پردازانه ی جنبه های خاص آن ها. چه طور می شد اگر لبخند مونالیزا کمی واضح تر می بود؟ چه طور می شد اگر هملت کلادیوس را در حین دعا کردن می‌کشت؟ با این پرسش ها ، بازیگر شروع می ‌کند به پرورش نوعی درک قواعد کمپچوزیسیون ، و این درک در انتخاب های او کاملا موثر خواهد بود.”

بازیگری قرن بیستم هوج

بخش دوم : معرفی کتاب های نمایشنامه نویسی

“راهنمای عملی نمایشنامه نویسی”

راهنمای عملی نمایشنامه نویسی همان طور که از نامش پیداست تمرکزش بر روی تمرین محور بودن و عملی بودن کتاب است و برای هر نویسنده ای با هر سطحی از آشنایی با نوشتن مناسب است. نوئل گرگ ،نویسنده ی کتاب، در مقدمه اش بر اهمیت عملگرایی در نوشتن تاکید میکند و حتی تئوری لازم برای نوشتن را هم در قالب تمرین به خواننده آموزش می‌دهد. جایگاه نویسنده را نه در مقابل تخته ی وایت بوردی پر از نکاتی درباره ی ساختار شناسی نمایشنامه میداند و نه در حال خواندن کتابی مملو از نکات تئوری و اتفاقا از نویسندگان می‌خواهد که بنویسند و در حین تمرین بیاموزند. گرگ نمایش را تجربه ی کنترل شده ای می داند که دارد در آزمایشگاه اتفاق می افتد و بازیگران عناصر شیمایی این تجربه هستند که در موقعیت های مختلف کنار هم قرار میگیرند و باهم واکنش می دهند. مخاطب را هم بیننده ی منفعل این تجربه نمیداند و معتقد است او هم در این تجربه دخیل است ؛ همان طور که تماشاگران تئاتری در اتریش که درباره ی تبانی کشورشان با هیتلر بود ، نمایش را از آن جایی که علاقه ای نداشتند آن خاطره را به یاد بیاورند نپذیرفتند.

راهنمای عملی نمایشنامه نویسی

نوئل گرگ از زبان یکی از همکارانش نقل میکند که وقتی از او تاثیری که تئاتر بر جهان ما میتواند بگذارد را پرسیدند او در جواب گفته که تئاتر می تواند هوا را آشفته کند! تئاتر شاید نتواند جهان را به هم بریزد اما می تواند ما را آشفته کند ، به هم بریزد و حول مساله ای وادار به اندیشیدن کند. گرگ کتابش را دستورالعملی مطلق نمیداند بلکه نوعی راهنمای الهام بخش برای نویسندگان میداند.

راهنمای عملی نمایشنامه نویسی نوشته ی نوئل گرگ ، به ترجمه ی علی اکبر علیزاد توسط نشر بیدگل به چاپ رسیده و پیشنهاد ویژه کتاب هشت برای کسانی‌ست که می‌خواهند نمایشنامه نویسی را آغاز کنند.

“نوشتن برای تئاتر”

نوشتن برای تئاتر

جانت نیپ‌ریس در این کتاب به انتقال تجربیات خودش در قالب شانزده فصل می‌پردازد. “نوشتن برای تئاتر” کتاب مناسبی برای شروع نمایشنامه نویسی است و می‌تواند تکمیل کننده ی کتاب ر اهنمای عملی نمایشنامه نویسی نوئل گرگ باشد. این کتاب که نوشته ی جانت نیپ ریس است ، توسط نشر افراز به چاپ رسیده و برای علاقه‌مندان به نوشتن منتشر شده است.

“سه کاربرد چاقو”

” انسان در دهه ی سوم زندگی اش به نقطه ای میرسد که متوجه می‌شود الگو های ذهنی اش را غلط انتخاب کرده و باید آن ها را تغییر دهد. حالا آدم ها دو دسته می‌شوند ؛ یکی آن هایی که می ترسند و دست به تغییر نمیزنند و از نظر ذهنی عقیم میمانند و دسته ی دیگر کسانی هستند که سختی تغییر را به جان میخرند و همه چیز را عوض می‌کنند. نمایشنامه درباره ی این دسته ی دوم است.”

این بخشی از صحبت های دیوید ممت در کتاب سه کاربرد چاقو بود که در این جا نقل به مضمون کردیم.

ممت با زبان تیز و بدون تعارفش نویسنده را به نوشتن دعوت می کند و نظریات خودش را درباره ی مقصود نگارش نمایشنامه بیان میکند. هر چند که بسیاری از صحبت هایش تنها مخصوص نمایشنامه نیستند و قابل تعمیم به زندگی می باشند. دیوید ممت در این کتاب در ظاهر راهی برای نوشتن به خواننده ارائه می کند اما در واقع درباره ی چرایی و دلیل نوشتن حرف میزند. به نوعی می توان این کتاب را مانیفست هنری ممت دانست. مثال های جذاب و ملموس نویسنده ، کتاب را برای مخاطب خواندنی تر کرده است. به عنوان مثال در قسمتی از کتاب ، دیوید ممت درام را با یک مسابقه ی فوتبال قیاس میکند و می‌گوید :

“مسابقه ای که از ابتدا تا انتهایش تیم محبوبتان مسلط بر بازی باشد و نهایتا هم برنده شود لذت بخش است اما اگر در آن مسابقه ابتدا تیمتان عقب بیفتد و با تلاش فراوان و تعویض های مربی در ثانیه های آخر به بازی برگردد و برنده شود می توانیم بگوییم آن مسابقه دراماتیک است و این دقیقا همان چیزییست که نمایشنامه لازم دارد.”

کتاب سه کاربرد چاقو

در این ویدئو دیوید ممت درباره ی مقصود درام سخن می‌گوید:

سه کاربرد چاقو نوشته ی دیوید ممت ، از سری کتاب های مطالعاتی برای اجرای نشر بیدگل است که کتاب هشت آن را به تمام کسانی که علاقه‌مند به نوشتن هستند پیشنهاد می کند.

خرید کتاب سه کاربرد چاقو S4

“فن شعر ارسطو (بوطیقا)”

فن شعر یا همان بوطیقا اولین رساله ی به جا مانده در باب سخن شناسی و نظریه ی ادبی است. کمتر پیش می آید که کسی که به نوشتن علاقه دارد نام این کتاب را نشنیده باشد. ارسطو در بوطیقا به تحلیل ساختار تراژدی و کمدی عصر خود می‌پرداز

ارسطو و فن شعر

د و امروزه نیز ساختار کلاسیک یا همان ساختار ارسطویی ، کامل شده و به بلوغ رسیده ی نگاه ارسطو به درام است و همچنان به عنوان اصلی ترین ساختار نمایشنامه نویسی و فیلمنامه نویسی تدریس میشود. معمولا در کتاب های آموزشی دیگر از فن شعر سخن به میان می

 آید و نکات لازم به ذکر ارائه می‌شود اما خواندن کتاب فن شعر ارسطو خالی از لطف نیست.

“از منظر درام نویس”

این کتاب مجموعه ای از یادداشت های نویسندگان مختلف است ؛ از تنسی ویلیامز و ارتور میلر تا استریندبرگ و دیوید ممت. یادداشت هایی درباره ی زندگی و آثار خودشان و همچنین آثار دیگر نویسندگان. شفافیت کلام نویسندگان این یادداشت ها ، دریچه ای روشن می‌شود به آن چه در پشت نمایشنامه هایشان پنهان است و به خواننده اجازه میدهد در مسیر نوشتن با آن ها همراه شود.

در قسمتی از کتاب آرتور میلر درباره ی نمایشنامه ی “مرگ فروشنده” میگوید :

” اولین تصویری که به ذهنم خطور کرد و در نهایت به “مرگ فروشنده” منجر شد ، چهره ی عظیمی بود به ارتفاع طاق صحنه که ظاهر و سپس باز می‌شد و ما می‌توانستیم درون سر یک انسان را ببینیم ، در واقع ، عنوان اولیه هم “درون سرش” بود. تصویر نیمه خنده داری بود ، چون درون سرش انبوهی تناقض وجود داشت ، این تصویر ، که در تضاد مستقیم با روش به کار گرفته در “همه پسران من” بود ، روشی که می‌توان خطی یا تعاقبی نامیدش چون در آن یک واقع یا حادثه لزوم واقع یا حادثه بعدی را موجب می‌شود. انگاره ی “فروشنده” از همان ابتدا جذب این مفهوم بود که هیچ چیز در زندگی ، “بعد” نمی‌آید ؛ بلکه همه چیز با هم و همزمان درون ما وجود دارد و این که گذشته ی آدمی چیزی نیست که در وجود او ، مثل عقربه های ساعت ، جلو کشیده شود . بلکه آدمی در هر لحظه گذشته اش است و حال صرفا چیزی است که گذشته امکان دیدن و بوییدن و واکنش دادن به آن را دارد.”

کتاب از منظر درام نویس که توسط رضا سرور گردآوری و نوشته شده ، در انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است.

“صید ماهی بزرگ”

صید ماهی بزرگ

خلاقیت و ایده پردازی اگر مهم ترین گام برای نوشتن نباشد ، یکی از مهم ترین قدم هاست. دیوید لینچ و سینمای سورئالیستی‌اش پر است از لحظات خلاق و بکر که به درستی در کنار هم چیده شده اند. لینچ در کتاب صید ماهی بزرگ از راهکار های رسیدن به ایده صحبت می کند و بر مراقبه و تمرکز بر خود‌شناسی تاکید میکند. لینچ معتقد است رسیدن به ایده برای نوشتن مانند صید ماهی از درون دریای ایده های ذهن می باشد و برای رسیدن به ایده های بهتر باید به عمق دریا رفت و هر چه عمیق تر شویم ماهی بزرگ تری صید می کنیم. همچنین در این کتاب دیوید لینچ می‌گوید :

” حرف ما این است که شیرجه زدن به درون واقعا همه چیز را بهتر می‌کند. صرفا تجربه ای گذرا نیست – وقتی این تکنیک را به دانش آموزان یاد می دهی ، واقعا همه چیز شروع به تغییر می‌کند و آنان در ادامه زندگی این تکنیک را اختیار خواهند داشت. شاهدم که مردم به ارزش فراوان این کار به این شیرجه زدن به درون ، به این تعالی یافتن و به این تجربه ی میدان واحد که همه چیز از آن جا می آید واقف اند. آن جا میدان هوشیاری ناب و سعادت بار ، خرد ناب و خلاقیت نامحدود است. آن چه امروز تجربه میکنم بار ها و بار ها مرا به جایی برمیگرداند که از آن آغاز کرده ام. شادی حقیقی در درون نهفته است.”

این ویدئو قسمتی از فیلم مالهالند درایو ساخته ی دیوید لینچ است:

این کتاب توسط علی ظفر قهرمانی نژاد ترجمه شده و در نشر بیدگل به چاپ رسیده است.

“نوشتن با تنفس آغاز می‌شود”

نوشتن با تنفس آغاز میشود

این کتاب تمرین هایی را برای پرورش نویسنده گرد هم آورده است. تمریناتی که به نویسنده کمک می کند بر ابزار نوشتنش مسلط شود. لرن هرینگ نویسنده ی “نوشتن با تنفس آغاز می‌شود” می‌گوید این کتاب ، کتابی نیست که خواننده لزوما بخواهد آن را از اول تا آخر به ترتیب خواند ؛ بلکه می‌تواند هر زمان به هر بخشی از کتاب که نیاز داشت برود و تمریناتش را انجام دهد.

به عنوان مثال در بخشی از کتاب به نام “شخصیت پردازی ، پرسش عمیق” نوشته است:

“برای ساخت شخصیت های ساختی عمیق ، کسی لازم است که میل داشته باشد به کشف در درون خودش بپردازد. شخصیت های شما  نیازمند کار درونی اند به همان عمقی که خودتان برای خودتان انجام می‌دهید. رنگ چشمی که به شخصیت‌تان می‌دهید به او وجود و ماهیت نمیدهد. شغل داشتن برایشان زندگی نمی‌شود. برخی شخصیت ها متفکر و درونگرا هستند. برخی حتی سطح رویی زندگی‌شان را نمی‌خراشند. داستان ها همه نوعی را در خود دارند چون انسان ها از همه نوعی هستند”

و سپس برای این بخش تمریناتی ارائه می‌کند که دو نمونه ی آن ها را در این جا می‌آوریم :

” ۱. یک روز با لباس شخصیتتان بیرون بیایید. خود را جای او بگذارید. به حرکت فکر کنید. به وضعیت های او. به فرم جنبش او. به تماس های چشمی. ببینید وقتی لباس های کسی دیگر را به تن کرده اید چه طور با شما برخورد می‌کنند.

  ۲. از دیدگاه یکی از شخصیت‌هایتان مونولوگی بنویسید که این طوری شروع بشود ” من فکر میکنم …”. بعد صحنه ای بنویسید که همین شخصیت بر خلاف چیزی که قبلا ادعا کرده در آن رفتار کند. “

این کتاب که نوشته ی لرن هرینگ و ترجمه ی حمید هاشمی است توسط نشر بیدگل به چاپ رسیده است و پیشنهاد ویژه ی کتاب هشت برای تمام علاقه‌مندان به نویسندگی است.

بخش سوم : معرفی کتاب های کارگردانی تئاتر

 “کارگردانی نمایشنامه / فرانسیس هاج”

کارگردانی نمایشنامه

کارگردانی ، مانند هر کاری نیازمند دانش و فراگیری تئوری مخصوص خودش است ؛ چیزی که معمولا به کلی نادیده گرفته می‌شود و تنها وظیفه ی کارگردان این در نظرگرفته می شود که باید متنی را انتخاب کرده و بازیگران را بر اساس آن متن گرد هم آورد. فرانسیس هاج در این کتاب بر وظیفه ی کارگردان در اجرای یک نمایش از صفر تا صد تاکید می‌کند. کتاب “کارگردانی نمایشنامه” از مهم ترین مرجع هایی‌ست که تا به امروز برای تئاتر نوشته شده و در دانشگاه تدریس می‌شود.

این کتاب توسط انتشارات سمت به چاپ رسیده و پیشنهاد ویژه ی کتاب هشت برای هنرجویان کارگردانی می‌باشد.

“حرفه کارگردان / کیتی میچل”

حرفه کارگردان

کتاب تازه به چاپ رسیده ی نشر بیدگل ، بی شک از بهترین کتاب هاییست که تا به حال در باب کارگردانی به قلم تحریر در آمده است. کیتی میچل کارگردان معروف انگلیسی در این کتاب خواننده را قدم به قدم با پروسه ی ساخت یک نمایش همراه می‌کند ؛ از انتخاب متن و کار کردن روی آن تا ارتباط با بازیگر و هدایت آن ها. کیتی میچل در مقدمه ی کتاب می  گوید بعضی از کارگردانان معتقدند کارگردانی هنری ذاتیست که درون بعضی وجود دارد و با کار کردن در تمرین های نمایش های مختلف میتوانند آن را رشد دهند اما گروهی دیگر معتقدند کارگردانی امری‌ست که با آموزش در فضا های آموزشی باید فرا گرفته شود و در ادامه می گوید که خودش موافق و همراه گروه دوم است و کارگردانی را مانند بازیگری نیازمند آموزش میداند. این کتاب که در چهارده فصل نوشته شده است به مسائلی می‌پردازد که دغدغه ی اصلی کسانی‌ست که وارد این حرفه می‌شوند.

بخشی از نمایش بیگانه ساخته ی کیتی میچل را در این جا می‌بینیم:

“شیوه فنی نمایشنامه‌خوانی ؛ از پایان تا آغاز و از آغاز تا پایان”

شیوه فنی نمایشنامه خوانی

از مهم ترین کار هایی که باید کارگردان برای تولید اثرش انجام دهد ، تحلیل نمایشنامه است. رسیدن به زیرلایه های متن و کنش های اصلی و محتوای نمایشنامه راهگشای سیر تمرینات و اجرای نمایش می‌شود. این کتاب برای کارگردانان ، نویسندگان ، بازیگران و حتی خوانندگان نمایشنامه مفید است. شیوه فنی نمایشنامه‌خوانی در رسیدن به نقاط پنهانی نمایشنامه و تحلیل متن به خواننده کمک می‌کند. دیوید بال با تحلیل نمایشنامه ی هملت ، کتاب را پیش‌ می‌برد و همین مثال محور بودن کتاب نکات ذکر شده را ملموس تر می‌کند. او معتقد است که اتفاقات و کنش های نمایشنامه مانند مهره های دومینو به هم برخورد می‌کنند و هر کدامشان باعث رخداد بعدی می‌شود ؛ از این رو در این کتاب این مهره های دومینوی نمایشنامه ی هملت شکسپیر را پیدا می‌کند و از آغاز تا پایان و بالعکس از پایان تا آغاز روند پیشروی آن ها را بررسی می‌کند.

شیوه فنی نمایشنامه‌خوانی از سری مطالعات برای اجرای نشر بیدگل می‌باشد که توسط محمود کریمی حکاک به فارسی ترجمه شده است. دیوید بال در مقدمه ی کتاب می‌گوید : ” برای یک فرد شاغل در تئاتر این که چه چیزی باعث به وجود آمدن تیک تاک ساعت می‌شود مهم تر است از اینکه بداند ساعت چند است! همانطور که باید بداند دلیل حرف نزدن روح پدر هملت تا صحنه ی پنجم نمایشنامه چیست؟” نویسنده با تاکید بر روابط علت و معلولی نمایشنامه کلید ارزشمندی را به خواننده میدهد که به وسیله ی آن میتواند از متن نمایش به اجرای آن برسد.

“پنجاه کارگردان کلیدی تئاتر”

پنجاه کارگردان کلیدی تئاتر

شومیت میتر و ماریا شفتسووا ، نویسندگان این کتاب ، مقالاتی درباره ی شیوه ی کار پنجاه کارگردانی که سهم عمده ای در تئاتر قرن بیستم و بیست و یکم داشته اند را در این کتاب جمع‌آوری کرده اند. برای هر کارگردانی که در ابتدای راه است آشنایی با شییوه ی کار بزرگان کارگردانی می‌تواند گره‌گشا و الهام بخش باشد ؛ لذا خواندن این کتاب به هنرجوهای تئاتر و مخصوصا علاقه‌مندان به کارگردانی توصیه می‌شود. استانیسلاوسکی ، وسوالد میرهولد ، برتولت برشت ، اروین پیسکاتور ، آنتونن آرتو و لی استراسبرگ تعدادی از این کارگردانان هستند که این کتاب به بررسی آثار و شیوه ی کارشان پرداخته است. متن زیر بریده ای از این کتاب که در جهت بررسی تئاتر برتولت برشت نوشته شده است می باشد :

 در نظر برتولت برشت، نمایشنامه نویس، کارگردان و شاعر آلمانی ، تئاتر ابزاری برای ایجاد تغییر اجتماعی بود. او جایی نوشته است : ” می‌خواستم از این اصل که همه چیز تنها در تفسییر جهان خلاصه نمی‌شود و مساله ی تغییر آن نیز در میان است ، استفاده و آن را در تئاتر اجرا کنم “. گرایش های صریح برشت به مارکسیسم و تجربه‌اش در زمینه ی تئاتر انقلابی ، باعث شد در دهه های ۱۹۲۰ ، ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ ( یعنی دوره هایی که بیشتر برای تئاتر دولتی برلینر انزمبله کار می‌کرد) در برلین به عنوان یک وزنه ی سنگین به او نگاه شود. برشت حتی در سال های میانی که در واقع به اسکاندیناوی  ” غربی” و بعد ها به ایالات متحده تبعید شده بود ، از این باور دست نکشید که تئاتری که فقط به تفسیر جهان بپردازد ، در حقیقت آن را کورکورانه پذیرفته است.

این کتاب توسط محمد سپاهی و معصومه زمانی ترجمه و در نشر بیدگل به چاپ رسیده است.

“۱۳۰ نکته در باب کارگردانی / نشر بیدگل”

این کتاب که به صورت نکته به نکته نوشته شده است ، مکمل خوبی برای کتاب هایی مثل حرفه ی کارگردان کیتی میچل و یا کارگردانی نمایشنامه ی هاج می باشد. فرانک هاوزر و راسل رایش در این کتاب تجربیات سالیان کاری خود را به صورت خلاصه ارائه داده اند و حمید احیاء آن را ترجمه کرده است. نخستین مواجهه کارگردان با متن ، کار کردن روی آن ، انتخاب بازیگر و میزان سن از جمله موضوعاتیست که در این کتاب بررسی شده است.

بخش چهارم : معرفی کتاب هایی درباره ی نمایش ایرانی

“نمایش در ایران / بهرام بیضایی”

نمایش در ایران

بی شک نمایش ایرانی با نام استاد بهرام بیضایی پیوند خورده است و بخشی از تلاش ایشان برای حفظ این گنجینه ی ارزشمند در این کتاب جمع آوری شده است و ما هم اگر بخواهیم تعدادی کتاب در زمینه تئاتر معرفی کنیم حتما باید نام این کتاب در لیست باشد. به گفته ی ایشان ، مطالب کتاب نمایش در ایران نه به قصد نگارش کتاب ، بلکه به اهداف شخصی بین سال ها سی و نه تا چهل و چهار جمع آوری شده اما به خواسته ی فرخ غفاری تمام آن ها در این کتاب گرد هم آمده و به دست ما رسیده است. لحن شیرین و جذاب بهرام بیضایی این کتاب را از دیگر کتاب های نظری ای که درباره ی تئاتر نوشته شده متمایز می سازد. کتاب به دو بخش عمده ی نمایش های پیش از اسلام و نمایش های پس از اسلام تقسیم شده و نمایش های پس از اسلام خود در چهار فصل نقالی ، نمایش های عروسکی ، تعزیه و نمایش های شادی آور شرح داده می‌شود. قسمتی از بخش نمایش های عروسکی را در این جا با هم می‌خوانیم:

” گردش نمایش های عروسکی بین مردم ، طی قرن ها مقداری قرارداد و سنت و نیز چندین قهرمان عامیانه برایش پدید آورد. نمونه ی این قهرمانان عامیانه “پهلوان کچل” است که حدود تاریخی اش پیدا نیست ، اما در مورد اصل و اساسش بین خیمه شب بازان فارس دو عقیده هست. عده ای معتقدند که این پهلوان یک شخصیت افسانه ای است که قصه ی کار های بزرگش و از آن جمله ماجرای حمله اش به قلعه ی طلسم شده و جنگش با ” وروره ی جادو ” داخل در خیمه شب بازی شده و برخی دیگر می‌گویند که او وجود خارجی داشته : لوطی و خیمه شب باز معتبری بود که پس از مرگ نامش روی یکی از قهرمانان بازی و سپس بر تمامی این بازی مانده است. راجع به این دو تصور حرفی نداریم ، اما گفتنی است که در جاهای مختلف ایران از جمله فارس برخی مردم خیمه شب بازی را با نام های ” پهلوان کچل ” و ” پهلوان کچلک ” می‌خوانند و می‌شناسند.”

کتاب نمایش در ایران توسط انتشارات روشنگران و مطالعات زنان به چاپ رسیده و پیشنهاد ویژه ی کتاب هشت برای مطالعه ی هر ایرانی می‌باشد.

“نمایش های ایرانی (دوره هفت جلدی)”

این مجموعه به صورت مفصل نمایش های ایرانی را در هفت جلد “کیش زروان” ، ” آیین مزدایسنا” ، “تعزیه” ، “نقالی” ، “دیگر نمایش های ایرانی قبل و بعد از اسلام” ، “نمایش های عامیانه” و “نمایش های جنگ و دفاع مقدس” بررسی می‌کند. بعد از نمایش در ایران که به صورت موجز نمایش ایرانی را از نظر میگذراند این کتاب برای علاقه‌مندان به مطالعه ی دقیق ترِ این زمینه پیشنهاد می‌شود. صادق عاشورپور در مقدمه ی این کتاب از این سخن می‌گوید که ایران و یونان باستان هر دو از کشور های قدرمتند و وسیع جهان کهن بوده اند اما متاسفانه ایران بر خلاف یونان تاریخ که تاریخ مدون نمایشی ای دارد ، حتی در ثبت تاریخ اجتماعی و سیاسی خودش هم ناتوان بوده است.

انتشارات سوره مهر این مجموعه را به چاپ رسانده و در اختیار خوانندگان قرار داده است.

“نظریه ی نمایش سیاه‌بازی / محسن سراجی”

نظریه ی نمایش سیاه بازی

از مهم ترین انواع نمایش های ایرانی روحوضی و سیاه بازی است که از اساسی ترین ویژگی هایش ، نبود متن از پیش نوشته شده برای اجرا و تکیه ی نمایش بر قدرت بداهه پردازی بازیگر نقش سیاه می‌باشد. “سیاه” که نماینده ی عضوی آسیب دیده از جامعه است و در مقابل ستم بالادستی ها می ایستد و با بذله گویی و نکته سنجی اش “حاجی” را به سخره میگیرد. این نوع از تئاتر ، متاسفانه در مسیر افول و خاموشیست و پس از فوت سعدی افشار از بزرگترین سیاه های نمایش روحوضی چراغش از قبل هم کم سو تر شد. این کتاب به شکل اختصاصی سیاه بازی و تاریخ آن را بررسی می‌کند و از تبار شناسی آن آغاز و به پیش پرده خوانی ، رقص در سیاه بازی و شگرد های آن می‌رسد.

قسمتی از این کتاب را با هم می خوانیم:

“همواره در همه ی اجرا های یک متن سیاه بازی آغاز ، میانه و پایان یکسان است ، اما گفت و گو ، رخداد ها ، روند رشد و تقدم و تاخر بخش های متفاوت از یک اجرا تا اجرای دیگر با تغییر محیط ، مکان ، فضای اجرا و تماشاگران قابل تغییر است ؛ به طوری که هر اجرا تازگی و جذابیت خود را حفط میکند. نمایش با موسیقی و سپس رقص و آواز دست پوش ها آغاز می‌شود . شاه پوش در کنار سیاه پوش و میرزا پوش و زن پوش و غیره به رقص و پایکوبی و آواز می پردازند و از آغاز به روایت داستان صحه گذاشته و برتری و برتری جویی یکی بر دیگری فراموش می‌شود و این داستانیست که از زبان دست پوش ها روایت می شود.”

نشر قطره این کتاب را به چاپ رسانده است.

بخش پنجم : معرفی کتاب های تاریخ تئاتر و دیگر کتاب های تئوری کاربردی

“تاریخ تئاتر جهان (سه جلد) / اسکار گ.براکت”

این کتاب از مهم ترین کتاب هاییست که در زمینه ی تاریخ تئاتر نوشته شده است. براکت سعی کرده تمامی مطالب مهم و اساسی را در سه جلد ارائه کند. تاریخ تئاتر اسکار براکت علاوه بر این که برای استفاده ی عمومی مناسب است از کتاب های مرجع دانشجویی نیز می‌باشد. این مجموعه بر اساس زمان و مکان دسته بندی شده است و به عنوان مثال از درام یونان قبل از میلاد آغاز می‌کند ، سپس به تئاتر رومن می پردازد و در ادامه تئاتر شرق و غرب را بررسی می‌کند.

در بخشی از جلد سوم کتاب ، در قسمت تئاتر شرق و اختصاصا چین می‌خوانیم:

“جای شگفتی است که درام چینی تنها پس از سلطه ی مغول ها بر چین در سده ی سیزدهم به شکوفایی خود رسید. مغول ها امپراتوری خود را از آسیا تا اروپا گسترش دادند و سلسله ی یوان را تاسیس کردند و این خاندان از ۱۲۷۹ تا ۱۳۶۸ بر چین فرمان راند. ( مارکوپولو در این دوران به چین سفر کرد و اروپائیان را با شگفتی های این سرزمین متمدن و ثروتمند آشنا ساخت). مورخان غالبا بر این عقیده اند که علت پیشرفت ادبیات چینی در دوران فرمانروایان یوان آن است که روشنفکران چینی از کار های دولتی معاف شدند ، زیرا پیش از آن تنها راه بروز استعداد ها از طریق کار های دولتی بود. این امتیاز ظاهرا به آن ها امکان داد تا هنر های سنتی خود ، از جمله درام ، را تکامل بخشند.”

این مجموعه توسط هوشنگ آزادی‌ور ترجمه ، در انتشارات مروارید به چاپ رسیده و پیشنهاد ویژه ی کتاب هشت به علاقه‌مندان به هنر می‌باشد.

“تئاتر تجربی ؛ از استانیسلاوسکی تا پیتر بروک”

تجربه گرایی و پیش قدم بودن چیزیست که کتاب تئاتر تجربی بر آن تاکید دارد. عدم ترس از تجربه کردن است که باعث کشف نقاط بکر و دست نخورده می‌شود ، چیزی که هنرمندان نام برده در این کتاب ، هر کدام به نوعی به سمتش رفته اند و بررسی آن ها نیز خواننده را به ادامه ی این مسیر سوق  میدهد. استانیسلاوسکی ، گرتوفسکی ، یوجینو باربا و برشت از جمله هنرمندان آوان‌گاردی هستند که در این کتاب آثارشان بررسی می‌شود.

بخشی از کتاب را که درباره ی گرتوفسکی و تئاترش نوشته شده با هم می‌خوانیم:

“گرتوفسکی در آغاز کار این پرسش را برای خود پیش کشید : تئاتر چیست؟ تو در کاوشش برای دادن پاسخی به این پرسش دریافت که تئاتر میتواند بدون گریم ، لباس ، دکور ، حتی صحنه ، نورپردازی و تاثیرات صوتی وجود داشته باشد ، اما بدون رابطه ی بین تماشاگر و بازیگر نه. او این رابطه ی اساسی ، این رویایرویی بین دو گروه از مردم را تئاتر بی چیز نامید.”

این کتاب پیشنهاد ویژه ی کتاب هشت به همه ی کسانیست که می‌خواهند فعالیت در تئاتر را آغاز کنند.

“شناخت عوامل نمایش / ابراهیم مکی”

ابراهیم مکی در این کتاب به بررسی عواملی که یک نمایش را می‌سازند می‌پردازد ؛ از جمله حرکت ، مکالمه ، کشمکش و شخص بازی . این کتاب که توسطط انتشارات سروش به چاپ رسیده است ، انتخاب مناسبیست برای آغاز مطالعه و پژوهش در باب تئاتر .

برشی از این کتاب را با هم می‌خوانیم:

شخص بازی مخالف (antagonist) : نیرویی است که همچون سدی محکم در مقابل اعمال خواست شخص بازی محوری قد برافراشته است و کوشش های او را جهت نیل به هدف ، خنثی می‎‌کند. و یا می‌توان گفت شخص بازی یا نیروی مخالف ، آن چنان نیرویی است که کوشش های شخص بازی محوری برای در هم شکستن مقاومت او صورت می‌گیرد. شخص بازی مخالف پاسدار شرایط موجود است. به همین جهت ، مبارزه را او شروع نمی‌کند. او به دفاع از وضع موجود می‌پردازد. او مدافع است و در آغاز مبارزه صرفا ضربات شخص محوری را دفع میکند و در ادامه کشمکش ، خود نیز ضرباتی به شخص محوری وارد می ‌آورد. گرچه شخص بازی بازی مخالف مدافع است و مبارزه را او شروع نمیکند ، مع هذا شرایطی که او به وجود آورده است محرک شخص بازی محوری برای آغاز مبارزه است. ظلمی که او بنیاد نهاده است شخص بازی محوری را به قیام بر ضد او ناگزیر می‌کند.”

“نمایش چیست / مارتین اسلین”

مارتین اسلین در این مقاله به پرسش های بنیادین هنرجو هایی که در ابتدای راه هستند و حتی هنرمندانی که سال های سال فعالیت کرده اند پاسخ می‌دهد. این پرسش که چه چیزی را تئاتر خطاب می‌کنیم یا حتی این که به چه دلیلی تئاتر کار می‌کنیم و از این قبیل پرسش های اساسی که می‌تواند مسیر هر فرد را شکل دهد. مارتین اسلین نویسنده ی کتاب ، از منتقدین و نمایشنامه نویسان مهم دنیاست و اولین کسیست که نام ابسورد را در کتابی به همین نام بر تئاتر ابسورد نهاد.

در بخشی از این کتاب در باب چیستی تئاتر می‌خوانیم:

” واژه ی نمایش (drama) در یونانی صرفا به معنای کنش است. نمایش کنشی تقلیدی است ، کنشی برای تقلید و یا بازنمایی رفتار بشر (البته به استثنای چند مورد) . در اینجا تاکید و تکیه بر کنش ، سخت قاطع و تعیین کننده است. بنابراین نمایش یک قالب ادبی محض نیست ( گرچه زمانی که گفتار نمایش به صورت نوشتار درآورده شود ، میتوان آن را ادبیات شمرد). عنصری که نمایش را نمایش می سازد دقیقا بیرون و فراسوی واژه ها قرار دارد و عبارت از کنش یا عملکردی است که اندیشه و مفهوم مورد نظر پدید آورنده ی اثر را تحقق کامل می بخشد.”

نمایش چیست نوشته ی مارتین اسلیین توسط شیرین تعاونی (خالقی) ترجمه شده و در انتشارات نیلوفر به چاپ رسیده است.

معرفی کتاب مطالعات تئاتر

اثری از روبرت لیچپنج دتس

اولین کتابی که برای طرفداران هنرهای نمایشی و تئاتر در این مقاله معرفی شده است، کتاب مطالعات تئاتر است.این کتاب نوشته ی روبرت لیچ می باشد. وی روزنامه نگار، نمایشنامه نویس، آموزگار و مدرس دانشگاه است. سه جلد از اشعار لیچ توسط انتشارات دیونوسیا به نشر رسیده و افراد زیادی از آن استقبال کرده اند. او کتاب های زیادی درباره ی تاریخ تئاتر نوشته است که از جمله ی آنها می توان به کارآگاهی جون لیتل ود، تئاتر مدرن بریتانیایی و مطالعات تئاتر اشاره کرد.

معرفی کتاب درباره نمایش

کتابی از ژان پل سارتر درباره ی هنرهای نمایشی و تئاتر

ژان پل سارتر اندیشمند و نمایشنامه نویس فرانسوی این کتاب را به نگارش درآورده است. این کتاب به عنوان کتاب مرجع معرفی شده و در مورد نظریه های تئاتری است. این نویسنده ی مشهور در ایران به عنوان روشنفکر و نمایشنامه نویس سیاسی شهرت یافته است و آثار معروف او توسط مترجمان بزرگ ایرانی ترجمه شده است. وی در آثار خود از نمایشنامه های یونان باستان استفاده کرده و به عنوان تئوریسین تئاتر معرفی شده است. کتاب هشت خواندن آثار سارتر را به شما عزیزان پیشنهاد می کند.

اغلب فعالیت های ژان پل سارتر در حوزه ی هنر بوده و علاوه بر نمایشنامه نویسی به سخنرانی، مصاحبه، نوشتن مقاله و نیز نقد آثار هنری پرداخته است. برخی از نوشته های او نیز مفقود شده بود که با تلاش های دو تن از محققان گردآوری شده است.

معرفی کتاب ایده ی نمایش

مجموع مقالاتی سودمند درباره ی هنر تئاتر

کتاب دیگری که در این مقاله به معرفی آن می پردازد، کتاب ایده ی نمایش می باشد. این کتاب مقالاتی گردآوری شده درباره ی تئاتر است. گزیده و مترجم این کتاب مراد فرهادپور است. او در پیشگفتار این کتاب نوشته است که فصل مشترک این نه مقاله، تئاتر است و محتوای آن ها فکری و نظری است. در این کتاب به خواننده و علاقه مند به هنر های نمایشی یاد داده می شود تا بتواند با دیدی انتقادی و تاملی به نمایشی که در صحنه ی تئاتر اجرا می شود، نگاه کند.

مقالات ترجمه شده در این کتاب و نویسنده های آن ها عبارتند از: تلاش برای فهم دست آخر نوشته ی تئودور آدورنو، گفتاری در حاشیه ی دست آخر به قلم مراد فرهادپور، برشت و تئاتر حماسی اثری از فردریک یوئین، وضعیت های دراماتیک اتین سوریو نوشته ی روبرت اسکولز، تئاتر از زبان سارتر، سنت های دوگانه هنر نمایش جدید نوشته ی اریک بنتلی، برشت و ایزنشتاین موتاژ در هنر جدید اثر راینر فردریش، شکسپیر اثری از یوهان گوتفرید هردر، و در پایان هنر نمایش از ایبسن تا الیوت اثر ریموند ویلیامز.

مترجم کتاب ایده ی نمایش متذکر شده است که آدورنو در کتابش به این نکته اشاره کرده است: آثار بکت را نمیتوان تفسیر کرد و در واقع آن ها غیر قابل تفسیر هستند. آدورنو عقیده دارد که ایده ی اصلی در حوزه ی فلسفه تفسیر است. همچین او گفته است که آثار مدرن با آثار کلاسیک متفات هستند و فرق آن ها از این منظر است که آثار مدرن دعوی معنا را رد می کنند ولی در آثار کلاسیک انسان در مقابل یه کلیت با معنا رو به رو می شود.

معرفی کتاب نمایش در چین

نمایش در چین اثر بهرام بیضایی

می توان محتویات این کتاب را به دو بخش تقسیم کرد. بخش اول اختصاص دارد به نمایشنامه گونه هایی از تاریخ نمایش در کشور چین و تکنیک های به کار رفته در آن تا به امروز، و بخش دیگر نیز ترجمه ای است از سه نمایشنامه ی چینی. این سه نمایشنامه ی چینی، کویی، گردباد سیاه، مهر تقلبی و دایره ی گچی را در بر دارد.

یکی از هنرمندان مطرح ایران که در زمینه های فیلمنامه نویسی، نمایشنامه نویسی، سینما، تئاتر، کارگردانی فعالیت می کند، بهرام بیضایی است. وی همچنین در تدوین، تهیه کنندگی و سخت عنوان بندی مهارت دارد و از آثار به یاد ماندنی او می توان به چریکه تارا، مرگ یزدگرد، باشو غریبه کوچک، شاید وقتی دیگر، مسافران و سگ کشی اشاره کرد.

معرفی کتاب درست و نادرست، حقیقت و مجاز

اثری درباره ی هنرهای نمایشی از دیوید ممت

نویسنده ی این کتاب دیوید ممت است. از نظر او بازیگری را نمی توان به عنوان شغلی متشخصانه معرفی کرد چرا که آن ها را در گذرگاه ها به صلابه می کشیدند. اجراهای بازیگران مایه ی آزار مخاطبان است. دیوید ممت که در کارگردانی و مدرسی نیز شهرت داشته با صداقتی بی رحمانه برای حرفه ی بازیگری و بازیگران نوشته است. او در کتاب درست و نادرست نظریه های انتقادی خود را در حوزه ی سینما و تئاتر مطرح کرده و تلاش کرده است تا برای بازیگران تازه وارد دورنمای متفاوتی را ترسیم کند.

معرفی کتاب نمایشنامه اودیپوس

ادیب سیاستمدار یونان باستان به نام لوکیوس آنئوس سنکا نمایشنامه ی اودیپوس را روایت کرده است. بازخوانی این روایت را تد هیوز عهده دار شده است. در سال ۱۹۶۷ تراژدی اودیپوس به کارگردانی سر لارنس اولیویه در تئاتر ملی انگلستان به اجرا درآمد. در این اجرا سر لارنس با بیماری روبه رو می شود و کارگردانی این اجرا را در اختیار بروک قرار می دهد و او را به تئاتر ملی انگلستان دعوت می کند. بروک با خواندن ترجمه ی این اثر به خواسته ی خود نمی رسد. او فکر می کرد که مترجم ایده های مدرنی را برای این اجرا در نظر گرفته است ولی با خواندن آن از تد هیوز می خواهد تا اقتباسی متفاوت را از این ترجمه ارائه دهد.

معرفی کتاب نقد تئاتر

نقد تئاتر از مهم ترین کتاب ها در حوزه ی هنرهای نمایشی

نقد تئاتر از قرن هجدهم تا به امروز عمومیت یافته به شکلی که امروزه همه ی صاحبان فرهنگ را تحت پوشش خود قرار داده است، حتی افرادی که شاهد هیچ نمایشی نبوده اند. این کتاب نوشته ی ایروینگ واردل است و از اهمیت بالایی برخوردار است به طوری که به عنوان یک منبع اصلی برای دانشجویان کارشناسی رشته ی هنر است و به صورت درس ۲ واحدی برای آن ها ارائه شده است. نویسنده به عنوان یکی از منتقدان مطرح در تئاتر انگلستان است و در این کتاب خود همه ی مسائلی که یک منتقد می تواند با آن ها رو به رو شود را، بررسی کرده است. کتاب نقد تئاتر علاوه بر توضیحاتی درباره ی تاریخ نقد تئاتر از قرن هجدهم، مسائلی مانند نقد بازیگری، نقد اجرا، نقد متن و مهم تر از همه ی این ها، اخلاقیات نقد را مورد بررسی قرار داده است.

کتاب نقد تئاتر در یک نگاه کلی “نقد منتقد” یا “نقد نقد” است. این کتاب برای نخستین بار مسئله ی نقد تئاتر را در زبان فارسی مورد بحث قرار داده و مطالبی سودمند در راستای رفع ابهامات و عوام زدگی نقد تئاتر ایران در اختیار خوانندگان خود قرار می دهد.

معرفی کتاب نظریه در تئاتر

نظریه در تئاتر

نظریه در تئاتر از آثار مارک فورتیه

این کتاب اثری است  از مارک فورتیه. هدف اصلی او این بوده است که بتواند شرح مقدماتی و اولیه از نظریه فرهنگی و کاربرد آن به مخاطبان و خوانندگان خود بدهد. نظریه های این کتاب  همه در گذشت ۱۵۰ سال بیان شده اند. علت اینکه مارک فورتیه هنوز هم در کتاب خود از آن ها یاد می کند این است که آن نظریه ها به طور گسترده مورد استفاده قرار گیرند. این کتاب را می توان به دو بخش تقسیم کرد: بخش اول آن مربوط می شود به شکل گیری نظریه های روان کاوی و پدیدار شناسی و بخش دوم آن نیز مربوط به نظریه های واکنش خواننده، فمینیسم، نظریه ی جنسیت، پسامدرنیسم و پسا استعماری است. علت انتخاب این نظریه ها از سوی نویسنده و به کار بردن آن در کتاب خود این است که هر کدام از این نظریه ها شامل نکات مهمی در تئاتر هستند. کتاب نظریه در تئاتر نه صرفا اختصاص یافته به بخش نظریه ها است و نه بخش تئاتر. این کتاب در مورد مسائل اختصاصی تئاتر است و نظریه ها تا حدودی مورد بحث واقع شده اند.

این مسائلی که ذکر شد را می توان در کتاب نظریه در تئاتر به سه عنوان اصلی تقسیم کرد: اولین عنوان اختصاص یافته است به روابطی بین نظام های کلامی و نظام های غیر کلامی. دومین عنوان و دومین بخش مربوط می شود به افرادی که در تئاتر درگیر هستند و در نهایت پرداختن به هنر تئاتر مانند نهادی در جهان.

بخشی از متن کتاب نظریه در تئاتر به نوشته ی مارک فورتیه:” هیچ چیز نمی تواند آن راه های درونی احساس، آن جاده خودآگاه منتهی به دروازه های ناخودآگاه را تثبیت و به آیندگان منتقل کند، راه ها و جاده هایی که تنها شالوده های حقیقی هنر تئاتر هستند. این سپهرست زنده است…”

امیدواریم مقاله معرفی کتاب تئاتر برای شما مفید بوده باشد.لطفا در صورت تمایل نظرات خود را با ما در میان بگذارید تا بتوانیم روز به روز مقاله های ارزشمندتری را برای رفاه حال کاربران عزیز تهیه کنیم.

0
نظرات کتابخون ها: